Một hướng dẫn tự học Tiếng Hàn¶

Giới thiệu¶

Học tiếng Hàn để xem K-drama mà không cần phụ đề, đọc webtoon và tiểu thuyết, hoặc giao tiếp với người Hàn đều đòi hỏi những kỹ năng nền tảng giống nhau: khả năng hiểu tiếng Hàn tự nhiên thông qua việc đọc và nghe. Hướng dẫn học này được viết để cung cấp cho bạn một cái nhìn tổng quan về cách bắt đầu xây dựng các kĩ năng trên. Phần còn lại phụ thuộc vào bạn.

GIAI ĐOẠN 1: Học 한글 (Hangul)¶

한글 (Hangul) là bảng chữ cái tiếng Hàn. Bạn bắt buộc phải học Hangul.

Xem video hướng dẫn bảng chữ cái tiếng Hàn. Sau khi học xong bạn cũng có thể tự kiểm tra thông qua Hangul Quiz

Hangul là đủ để bắt đầu đọc tiếng Hàn. Tuy nhiên, nhiều từ tiếng Hàn bắt nguồn từ tiếng Hán (Hanja). Bạn không cần học Hanja để hiểu tiếng Hàn, nhưng việc học các từ Hanja phổ biến có thể giúp phân biệt các từ đồng nghĩa hoặc hiểu gốc từ Hán-Hàn.

Bạn cũng nên học (hoặc ít nhất là làm quen) với 받침 (Batchim). Đây về cơ bản là các quy tắc biến đổi âm. Ví dụ: 막내 (mak-nae) được phát âm giống như 망내 (mang-nae) mặc dù có phụ âm cuối là ㄱ. Bạn không cần phải ghi nhớ toàn bộ Batchim ngay lập tức, vì bạn sẽ dần hiểu chúng khi nghe ngày càng nhiều tiếng Hàn trong quá trình học. Có rất nhiều video về Batchim từ các YouTuber khác nhau: (sẽ bổ sung sau)

GIAI ĐOẠN 2: Nền tảng¶

Yêu cầu:

Có thể đọc 한글 (tốc độ đọc không quan trọng)
Hiểu các kiến thức cơ bản về 받침

Ngữ pháp¶

Chọn một hướng dẫn ngữ pháp và bắt đầu học. Dưới đây là một số hướng dẫn ngữ pháp mà bạn có thể sử dụng:

NGỮ PHÁP TIẾNG HÀN TỔNG HỢP SƠ CẤP 1 (Full)

Đây là danh sách các trang để bạn học các cấu trúc ngữ pháp:

Mục tiêu của tài liệu ngữ pháp là hướng dẫn các kiến thức cơ bản và cung cấp nền tảng để bạn bắt đầu đọc tài liệu tiếng Hàn gốc.

Sau khi "học xong" ngữ pháp cơ bản, bạn có thể bắt đầu đọc sách hoặc xem các thứ bằng tiếng Hàn (K-Drama chẳng hạn). Hướng dẫn ngữ pháp chỉ bao gồm các kiến thức cơ bản, bạn sẽ còn học được rất nhiều cấu trúc ngữ pháp từ các nội dung mà bạn xem/đọc/nghe.

Từ vựng¶

Mình nghĩ rằng việc học từ vựng quan trọng hơn ngữ pháp, vì không có ích gì khi học ngữ pháp trung cấp hay nâng cao nếu bạn còn không hiểu những từ xuất hiện trong các câu đơn giản. Mình sử dụng Anki để học và ôn tập từ vựng. 2k Essential Beginner Vocab by Mar là bộ thẻ (flashcards) mà mình thấy rất phù hợp để xây dựng vốn từ vựng. Nhưng bộ thẻ này là Hàn - Anh, còn Hàn - Việt thì có thể dùng bộ Tiếng Hàn tổng hợp của AnkiVN:

- Tiếng Hàn Tổng Hợp 1 - Tiếng Hàn Tổng Hợp 2 - Tiếng Hàn Tổng Hợp 3

TUY NHIÊN, đừng chỉ cố gắng ghi nhớ từ vựng bằng cách lật thẻ. Dưới đây là phương pháp mình gọi là “không bao giờ quên” để học từ:

Viết từ tiếng Hàn ra giấy (tốt nhất là giấy kẻ ô), sau đó viết nghĩa tiếng Anh bên cạnh.
Vẽ một hình ảnh liên quan đến mỗi từ mới (bạn sẽ cần sáng tạo với một số từ).
Diễn tả hành động của từ — hoặc — chỉ vào đồ vật khi nói từ đó. Ví dụ: nếu từ vựng là 의자, hãy chỉ vào cái ghế và nói “의자!” nhiều lần. Có thể bạn sẽ thấy hơi ngại, nhưng nó giúp rất nhiều.
Với động từ, dùng trang web này để xem cách chia động từ. Hầu hết động từ khá đơn giản (như -하다), nhưng một số sẽ khó hơn. Hãy học cả ba thì ngay từ đầu (bạn sẽ thấy thì quá khứ thường dùng đuôi như -었어요, còn thì tương lai thường dùng -(ㄹ) 거예요 hoặc 겠어요).
Để hỗ trợ phát âm, mình dùng Forvo
Tìm các câu ví dụ có chứa từ vựng để xem cách dùng trong ngữ cảnh. Bạn có thể sử dụng Naver.

Theo mình, bạn không nên học quá 20 từ mỗi ngày trên Anki. Tốt hơn là học ít từ nhưng nhớ chắc, còn hơn học nhiều từ mà chỉ nhớ được một phần (chưa kể việc ôn tập trên Anki có thể nhanh chóng trở nên quá tải). Ngoài ra, bạn cũng sẽ tự nhiên tiếp thu những từ và cụm từ phổ biến như 조금, 죄송합니다, 사랑해, 좋아요… trong quá trình Immersion (vì vậy mỗi ngày bạn học khoảng 10 từ + những từ bạn nhặt được khi tiếp xúc tiếng Hàn).

Tuy nhiên, nếu bạn không dùng được Anki, thì các bộ thẻ trên Memrise hoặc Quizlet cũng được. Điều quan trọng nhất là bạn phải có một danh sách từ vựng cố định, để mỗi ngày bạn có thể chọn ra khoảng 10 từ và học thật kỹ.

Immersion (Tiếp xúc với ngôn ngữ)¶

Đây là phần thú vị nhất! Xem phim Hàn, chương trình giải trí, v.v. Tất cả đều là cách để bạn tiếp xúc với tiếng Hàn. Việc tiếp xúc qua các phương tiện truyền thông giúp bạn quen với âm thanh tiếng Hàn, học thêm từ và cụm từ mới, và quan trọng nhất là giúp bạn tận hưởng việc học ngôn ngữ.

Một số video về Immersion mà bạn có thể sẽ muốn xem:

AJATT - Ngoại ngữ Phim và Game: Học từ con số 0, chi phí 0 đồng, không thua kém ai

How to Learn a Language: INPUT (Why most methods don't work) – What I've Learned

Ứng dụng¶

ĐỪNG sử dụng ứng dụng như một nguồn học chính, các ứng dụng như là Duolingo, LingoDeer, Drops... là tài nguyên bổ trợ, giúp bạn học thêm từ vựng và tiếp xúc với ngữ pháp. Tuy nhiên, bạn không nên phụ thuộc quá nhiều vào chúng trong hành trình học tiếng Hàn. Bạn có thể sử dụng để tranh thủ học Tiếng Hàn khi đang xếp hàng, đi vệ sinh (à mà không hẳn, tập trung đi vệ sinh cho xong đi =))), hoặc bất cứ lúc nào bạn muốn học một chút tiếng Hàn.

GIAI ĐOẠN 3: TRÌNH ĐỘ TRUNG CẤP¶

Tổng quan¶

Immersion. Immersion. Immersion. Tiếp xúc với ngôn ngữ, thật nhiều.

Ở giai đoạn này, bạn nên/cần nắm khá vững ngữ pháp tiếng Hàn, đồng thời có đủ vốn từ vựng để theo dõi và phần nào hiểu được ý chính / cốt truyện của hầu hết nội dung do người Hàn làm.

Ngữ pháp¶

Thông qua việc tiếp xúc, bạn sẽ ngày càng hiểu sâu hơn về ngữ pháp tiếng Hàn, đặc biệt là khi nào và cách sử dụng ra sao. Phần lớn quá trình này diễn ra một cách vô thức, nên bạn không cần học thêm quá nhiều. Nếu bạn bối rối về một cấu trúc ngữ pháp nào đó, chỉ cần tra Google là xong.

Từ vựng¶

Sau khi xong bộ thẻ từ vựng cơ bản ở trên, bạn có thể tạo một bộ thẻ mới và ghi lại những câu hoặc cụm từ mới mà bạn học được thông qua quá trình immersion.

Đọc Hướng dẫn đào câu (Sentence Mining) cơ bản.

Quá trình này còn được gọi là xây dựng một “mining deck”. Mining deck là một bộ thẻ từ vựng do chính bạn xây dựng, gồm những từ bạn chưa biết mà bạn gặp khi đọc. Tiện ích trình duyệt (extension) Yomitan giúp đơn giản hóa quá trình này chỉ với một cú nhấp chuột: bạn chỉ cần di chuột lên một từ và bấm nút + trong cửa sổ bật lên để tạo thẻ trong Anki.

Đọc¶

Vì hiện tại bạn đã có vốn từ tương đối, bạn có thể bắt đầu học từ mới thông qua việc đọc. Có thể là sách thiếu nhi, manhwa, hoặc thậm chí là tiểu thuyết — miễn là bạn thích. Điều quan trọng là chọn tài liệu phù hợp với trình độ của bạn (hiểu được phần lớn nội dung).

Nếu bạn phải tra từ gần như ở mỗi câu, thì cuốn sách đó quá khó. Ngược lại, nếu bạn không gặp bất kỳ từ mới nào (hiếm khi gặp được quyển như này), thì cuốn sách đó lại quá dễ.

Immersion 1 (Phương tiện truyền thông)¶

Xem nội dung có phụ đề bằng ngôn ngữ mục tiêu (Target Language – TL). Giờ đây bạn đã chính thức sẵn sàng tiếp cận nội dung có phụ đề tiếng Hàn. Đúng là bạn sẽ thấy bối rối. Đúng là bạn sẽ không hiểu hết mọi thứ. Nhưng bạn sẽ học được rất nhiều từ mới, cụm từ mới, cách nói, thói quen ngôn ngữ… vì bạn không còn phụ thuộc vào phụ đề tiếng Anh nữa.

Một phương pháp rất hiệu quả (nhưng khá tốn công) là cách xem theo trình tự TL – Tiếng Việt – TL:

Xem video với phụ đề bằng tiếng Hàn. Cố gắng hiểu nhiều nhất có thể.
Xem lại video với phụ đề bằng Tiếng Việt. Điều này giúp bạn biết mình thực sự hiểu được bao nhiêu và điều chỉnh hướng học.
Xem lại lần cuối với phụ đề tiếng Hàn. Lúc này bạn sẽ hiểu được nhiều hơn trước.

Hãy tạo thẻ câu, diễn lại các cảnh, nói theo lời thoại (shadowing), v.v. Làm bất cứ điều gì giúp nâng cao trải nghiệm tiếp xúc của bạn. Điều quan trọng nhất là bạn enjoy (tận hưởng) cái quá trình này.

Output¶

(sẽ viết sau)

Tóm tắt¶

Vậy cụ thể mình cần làm gì để học tiếng Hàn?

Tra một bảng chữ cái Hangul (ví dụ: (sẽ bổ sung sau)) và viết mỗi ký tự vài lần. Bạn có thể luyện tập với trang web này. Hãy đảm bảo bạn nắm vững Hangul trước khi chuyển sang bước tiếp theo.
Evita là bộ Anki deck cho người mới bắt đầu muốn xây dựng vốn từ cơ bản trước khi immerse. Hãy học cách sử dụng Anki qua Học viện Anki. Bạn cũng nên cài Yomitan (Firefox/Chrome) để có thể tra từ bằng cách di chuột.
Vì bạn sẽ học từ vựng song song với ngữ pháp, nên việc điều chỉnh tốc độ học là rất quan trọng. Điều này không có nghĩa là bạn không nên thử thách bản thân. Bạn có thể thay đổi số thẻ mới mỗi ngày trong Anki, nhưng hãy để mặc định trong vài ngày đầu để xem có phù hợp không. Tăng số thẻ nếu bạn thấy còn dư sức, và giảm nếu bạn cảm thấy quá tải (hoặc tự ép mình cố gắng hơn). Khi đã quen, tổng số thẻ cần ôn mỗi ngày thường gấp khoảng 10 lần số thẻ mới (ví dụ: 20 thẻ mới/ngày ≈ 200 thẻ ôn/ngày). Bạn nên đặt giới hạn trên cho số thẻ ôn mỗi ngày ở mức cao nhất có thể, vì việc bỏ lỡ ôn tập sẽ làm ảnh hưởng đến hệ thống lặp lại ngắt quãng (spaced repetition) của Anki. Nếu bạn không theo kịp, hãy giảm số thẻ mới thay vì giới hạn số thẻ ôn.
Để học ngữ pháp, mình gợi ý NGỮ PHÁP TIẾNG HÀN TỔNG HỢP SƠ CẤP 1 (Full) vì nội dung ngắn gọn.
Sau khi bạn đã học xong giáo trình ngữ pháp đã chọn, bạn có thể bắt đầu đọc tiếng Hàn. Mặc dù không bắt buộc, nhưng việc đọc sẽ dễ hơn nếu bạn đã đạt khoảng 1000–2000 từ vựng (bạn vẫn sẽ phải tra nhiều từ, nhưng sẽ đỡ vất vả hơn).
Ở giai đoạn này, hầu hết mọi người bắt đầu tạo cho mình một mining deck riêng. Đây là bộ từ vựng mà bạn thêm các từ mới mà bạn học được thông qua quá trình immersion. Bạn nên sử dụng tích hợp Yomitan với Anki, cho phép tạo thẻ Anki mới chỉ với một cú nhấp chuột (hướng dẫn).
Đọc nhiều hơn. Ban đầu việc đọc sẽ chậm, nhưng càng luyện tập bạn sẽ càng tiến bộ.
Tận hưởng những nội dung hấp dẫn.

Từ giờ trở đi¶

Chà chà, chúc mừng nhé. Bạn đã hoàn thành chương trình này. Đến giai đoạn này, có lẽ bạn sẽ cảm thấy khá thoải mái với tiếng Hàn (và sẽ không còn là một ác mộng như thời còn mới học nữa). Bạn đã (hoặc gần như) đạt đến mức có thể “giao tiếp được”. Bạn đã cảm thấy mình 한국어를 잘하다 chưa? Có lẽ là chưa. Nhưng điều đó có quan trọng không? Thật ra là không. Nếu bạn đã đi được đến đây, nghĩa là bạn thực sự yêu thích ngôn ngữ này, và sự lưu loát không còn là mục tiêu duy nhất nữa. Việc học tiếng Hàn giờ đã trở thành một phần trong lối sống của bạn, và miễn là bạn tiếp tục học từ mới, cụm từ mới, thành ngữ, v.v., bạn chắc chắn sẽ đạt đến trình độ mong muốn.

Hãy tiếp tục củng cố tiếng Hàn của bạn thông qua lượng lớn tiếp xúc, immersion và input (đầu vào) dễ hiểu (comprehensible input). Nếu có thể, thử đến Hàn Quốc để trải nghiệm văn hóa gắn liền với ngôn ngữ bạn đang học (và tất nhiên là để luyện tiếng Hàn, biết đâu được gặp các oppa thì sao :>).

Vài lời khuyên cuối¶

Biến việc học tiếng Hàn thành thói quen hằng ngày.
Thư giãn, việc học nên là một trải nghiệm vui vẻ.
Đừng ngại ôn lại hoặc đọc lại các điểm ngữ pháp nếu bạn quên hoặc chưa hiểu rõ.
Mắc lỗi là chuyện bình thường. Điều quan trọng là học từ lỗi đó và tiếp tục tiến lên.
KHÔNG BỎ QUA các bước. Hãy theo lộ trình sát nhất có thể để đạt hiệu quả tối đa.

Mong rằng tài liệu này đã giúp định hướng hoặc tạo động lực cho bạn trên hành trình học tiếng Hàn!

Học một ngôn ngữ giống như ghép một bức tranh 10.000 mảnh. Mỗi quy tắc ngữ pháp và mỗi từ vựng bạn học là một mảnh ghép. Càng ghép được nhiều mảnh, bức tranh càng rõ nét và bạn càng hiểu nhiều hơn. 영원히 화이팅!