Cao nguyên trung cấp¶

Với “intermediate plateau” “giai đoạn chững lại ở trình độ trung cấp” (cũng có thể hiểu là cao nguyên trung cấp)

Bạn có thể đã từng nghe đến cụm từ nổi tiếng “giai đoạn chững lại ở trình độ trung cấp” trong việc học ngôn ngữ. Sau một thời gian dài thấy tiếng Pháp của mình tiến bộ rõ rệt, bạn bắt đầu cảm thấy tốc độ tiến bộ chậm lại đến mức gần như đứng yên.

Theo cách gọi trong học thuật, giai đoạn này thường tương ứng với trình độ CEFR B1/B2. Ở thời điểm này, bạn nhìn chung đã nắm khá tốt ngữ pháp, biết một lượng tương đối từ vựng và cách diễn đạt phức tạp, và có thể bắt chuyện với người khác. Nhưng… (sắp có một số khái quát hóa hơi “mạnh tay”)

Khi xem TV bằng tiếng Pháp, bạn có lẽ vẫn cần phụ đề bằng ngôn ngữ mẹ đẻ để hiểu đầy đủ nội dung.
Người Pháp hiểu bạn, và bạn cũng phần lớn hiểu họ, nhưng bạn có thể không hiểu được các câu đùa, chơi chữ, hay sắc thái và giọng điệu trong cuộc trò chuyện.
Người Pháp vẫn có thể nhận ra từ cách bạn dùng ngôn ngữ rằng bạn là người mới học tiếng Pháp, và có thể sẽ điều chỉnh cách nói để làm cho mọi thứ dễ hơn cho bạn. Họ cũng có thể ngần ngại khi tham gia nói chuyện thân mật, bông đùa với bạn.

Nói cách khác, bạn vẫn chưa cảm thấy (hoặc chưa được đối xử như) một người thật sự lưu loát. Có thể bạn giao tiếp được, nhưng chưa thể trò chuyện tự nhiên. Và cho dù bạn dành bao nhiêu thời gian để ôn lại bài học hay học flashcard, bạn vẫn không cảm thấy mình khá hơn.

Thực ra thì… không có gì “sai” cả.

Đây chỉ là một điểm dừng tạm thời trên con đường của hầu hết người học ngôn ngữ. (Chỉ là có người để ý và lo lắng về nó nhiều hơn người khác!)

Điều đã xảy ra là: bạn đã học được phần lớn những thứ quan trọng — những thứ tạo nên nền tảng của giao tiếp hằng ngày. Chúc mừng bạn!

Nhưng trong bất kỳ ngôn ngữ nào cũng có một lõi gồm những yếu tố “siêu quan trọng, siêu hữu ích” — và sau đó là phần còn lại. Khi bạn đã nắm vững những điều quan trọng, bạn cần tạm gác lại các khóa học tiếng Pháp, ứng dụng và giáo trình, và bắt đầu dùng kỹ năng mới của mình để mở rộng và khám phá.

Phần lớn thời gian, việc khó thoát khỏi giai đoạn chững lại ở trình độ trung cấp đến từ hai nguyên nhân:

Từ vựng của bạn còn quá hạn chế: chưa đủ đa dạng
Thanh ghi ngôn ngữ (register) bạn sử dụng thường xuyên là quá trung tính

Vậy bạn có thể làm gì?

Mở rộng vốn từ vựng¶

Nếu từ trước đến nay bạn chủ yếu gắn bó với các khóa học và ứng dụng học tiếng Pháp, rất có thể vốn từ của bạn vẫn còn khá giới hạn.

Sự thật là người Pháp không chỉ dành cả ngày để gọi cà phê, đặt lịch cắt tóc, và nói về nghề nghiệp của mình.

Họ kể với hàng xóm về những cây cà chua họ gieo vào mùa xuân nhưng đang lớn quá chậm. Họ đọc về rắn độc trong các tạp chí khoa học phổ thông. Họ từng là thiếu niên, từng nói tiếng lóng tuổi teen, và đôi khi lại dùng lại những cách nói đó khi đã trưởng thành — như một cách mỉa mai vui vui.

Nói chung, họ có cả một đời sống từ vựng gắn với rất nhiều sở thích khác nhau.

Vì vậy, trừ khi bạn có thể chuyển đến sống ở một nơi nói tiếng Pháp ngay lập tức, cách tốt nhất để mở rộng kiến thức vượt ra ngoài phạm vi của các công cụ học ngôn ngữ là đưa tiếng Pháp vào cuộc sống hằng ngày của bạn.

Nếu bạn thích làm vườn, hãy theo dõi một vài YouTuber người Pháp làm vườn. Nếu bạn thích đọc tạp chí khoa học phổ thông, hãy tìm phiên bản tiếng Pháp gần tương đương.

Hãy tìm càng nhiều cơ hội càng tốt để “sống” một phần cuộc sống của bạn bằng tiếng Pháp. Khi làm được điều đó, bạn sẽ tự nhiên tiếp thu thêm nhiều từ vựng đa dạng hơn.

Đa dạng hóa thanh ghi ngôn ngữ (register)¶

Cách bạn nói chuyện với bạn bè chắc chắn không giống cách bạn nói với một đứa trẻ, một người lớn tuổi, một bác sĩ, hay một cảnh sát, đúng không? Bạn sẽ dùng phong cách ngôn ngữ khác nhau tùy theo tình huống và người đối diện.

Trong ngôn ngữ học, điều này được gọi là register (thanh ghi ngôn ngữ). Nếu bạn chủ yếu học từ khóa học tiếng Pháp hoặc các tài liệu được thiết kế dưới dạng comprehensible input (đầu vào dễ hiểu), rất có thể bạn đã phát triển một kiểu ngôn ngữ khá “trung tính” (không quá trang trọng, không quá suồng sã).

Nhưng kiểu tiếng Pháp “vanilla” này đôi khi không phù hợp với hoàn cảnh. Bạn sẽ không dùng nó để nói với em bé. Bạn cũng không dùng nó để nói với một nữ hoàng. Và bạn cũng không dùng nó khi nói chuyện với bạn thân hoặc bạn bè ngoài quán rượu.

Khả năng chuyển đổi register cho phù hợp với từng tình huống là một trong những chìa khóa để hòa nhập với người Pháp và tiến xa hơn khỏi giai đoạn chững lại.

Bước đầu tiên là quan sát cách mọi người nói chuyện trong các tình huống khác nhau. Xem bạn bè thân nói với nhau thế nào, so với khi họ gặp người lạ lần đầu. Xem cha mẹ nói với con cái ra sao, hoặc chủ nuôi nói chuyện với thú cưng như thế nào. Rồi để ý cách một chính trị gia phát biểu.

Một người học ở trình độ trung cấp có thể nói: “Ce n'est pas grave, petite fille” hoặc “Ce n'est rien, ma chérie”. Nhưng trong tình huống này, thực ra cần kiểu ngôn ngữ thân mật và trẻ con hơn.

TV và phim ảnh là nguồn tốt để quan sát cách người ta nói trong nhiều bối cảnh khác nhau. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng bạn vẫn cần chủ động sử dụng ngôn ngữ mới. Việc chỉ đọc và nghe một cách thụ động kém hiệu quả hơn. Một người bạn trao đổi hội thoại sẽ rất hữu ích.

Đừng hoảng sợ¶

Rất nhiều khi “plateau” được mô tả như một điều tiêu cực, nhưng sự tiêu cực đó chủ yếu đến từ cảm nhận của chính bạn. Bạn cảm thấy mình không tiến bộ nữa, và điều đó khiến bạn lo lắng.

Một cách nhìn khác là xem giai đoạn chững lại như một thành tựu. Bạn đã leo được lên sườn núi này. Bạn đã làm việc chăm chỉ để đến được đây, và xây dựng được những kỹ năng cho phép bạn xoay xở trong thế giới nói tiếng Pháp.

Bây giờ là lúc tận hưởng thành quả — và bắt đầu khám phá.

Nguồn bài viết: https://www.thefrenchexperiment.com/best-way-to-learn-french/intermediate-plateau