Xàm xàm về việc sử dụng Podcast để học Tiếng Anh¶
Lựa chọn Podcast¶
Cho người học trung cấp¶
Cá nhân mình thấy rằng Podcast là một nguồn tốt để cải thiện kỹ năng Tiếng Anh của bản thân, nhất là các kiểu Podcast mà mọi người ngồi nói chuyện với nhau một cách tự nhiên, ví dụ như Stuffs You Should Know hay là SmartLess hoặc các kiểu Podcast dành cho những người học trung cấp (intermediate-level podcasts geared toward learners).
Sau khi đi tham khảo một số nguồn, thì mình sẽ chia ra làm hai kiểu Podcast mà mình muốn gợi ý tới mọi người. Kiểu đầu tiên là dành cho những người học trung cấp (Kiểu cỡ B1, B2 á) thì có thể nghe những Podcast sau:
- "The English We Speak" của BBC Learning English: Podcast này tập trung vào các cụm từ và cách diễn đạt thông dụng hàng ngày trong tiếng Anh.
- TED Talks Daily
- English Learning for Curious Minds của Leonardo English
(Bạn tự tìm trên Apple Podcast, Spotify hay bất kì ứng dụng nào bạn đang dùng để nghe Podcast)
Việc nghe Podcast sẽ có lợi nhất khi bạn hiểu được phần lớn những gì người ta nói. Khi nghe, nếu bạn bắt gặp một từ hay một cách diễn đạt mới, bạn có thể tự dựa vào ngữ cảnh để đoán nghĩa, hoặc ít nhất là biết cách viết lại để tra sau. Nếu nghe mà không hiểu gì thì khá phí thời gian. Bạn có thể thử bắt đầu đặt mục tiêu là hiểu được khoảng 95% nội dung. Bạn cũng sẽ tự nhiên "ngấm" thêm được rất nhiều các cấu trúc câu, thành ngữ, các cụm từ thường đi cùng nhau (collocations) và vân vân.
Cho người học advanced¶
Mặc dù cá nhân mình cũng biết rằng bản thân nên nghe các podcast dễ hiểu (comprehensible input với >95% độ hiểu), nhưng nghe mấy cái nội dung làm cho người học nghe chán lắm nên mình muốn nghe các Podcast về chủ đề mình thích hơn. Đồng thời, mình cũng muốn nghe các Podcast có hội thoại tự nhiên nhiều hơn (a podcast with people just chatting about stuff. You soon realize how much of our speech is just filler words with a bit of content) nên là mình tập trung vào hai nhóm sau.
Nhóm đầu tiên là, các Podcast có nhiều hội thoại tự nhiên. Những Podcast kiểu này thường sẽ không dùng từ vựng phức tạp (Kiểu như sophisticated hay gì đó) nhưng sẽ dùng nhiều phrasal verbs, collocations này kia. Thành thật mà nói thì đến bây giờ mỗi khi nghe SmartLess hay là Armchair Expert thì mình cũng chỉ dám tự tin là mình hiểu khoảng 70%-80% thôi (hoặc thậm chí thấp hơn nếu nghe SmartLess vì mình không bắt được nhịp của cuộc trò chuyện). Đây là một số Podcast mà mình nghe và cũng thấy okee:
- No Stupid Questions - Freakonomics - Cái này thì tương đối dễ nghe, ngôn ngữ cũng không bị quá học thuật (Thực ra là khi nói về mấy cái nghiên cứu Tâm lý học thì nó cũng khá học thuật, nhưng cơ bản là khá dễ nghe).
- SmartLess - Vẫn chưa hiểu nhiều lắm nên không bình luận gì T_T.
- Armchair Expert - Mình khá thích nghe vì có một số khách mời chia sẻ quan điểm cũng như cách nhìn và câu chuyện của họ hay và hợp gu mình. Nhưng mà vẫn hơi khó nghe...
- The Daily (NYTimes) - Thi thoảng nghe nếu có tập hợp gu.
Nhóm thứ hai là, các Podcast mà mình thích nghe vì thích thì mới ở lại được lâu và bị cuốn vào đó (I suggest choosing a topic that interests you, that makes you stay engaged and keen to hear more). Phần lớn đều khá dễ hiểu vì mình có kha khá từ vựng ở các mảng này.
- How I Built This - Guy Raz - Nói chung là hay.
- GastroPod - Đại khái là về Thực phẩm.
- Origin Stories - Cũng tùy.
Tối ưu quá trình¶
Sử dụng Transcript¶
Transcript ở đây về cơ bản là văn bản ghi lại những gì người ta nói trong Podcast (người ta nói gì thì được ghi ra từng chữ y nguyên như vậy). Bạn có thể sử dụng trước khi nghe tập Podcast đấy hoặc là sau khi nghe, cách nào cũng được.
Cách làm của cá nhân mình là, mình sẽ đọc lướt trước khi nghe, mine (mining - học từ vựng từ input mà mình tiêu thụ) từ transcript cả đống từ vựng và đọc qua để hiểu người ta đang nói về chủ đề gì. Mình tra từ nhanh bằng Yomitan và sử dụng một số trang Transcript (mà mình sẽ gợi ý bên dưới), thêm từ vào Anki và nếu không vội thì có thể học luôn rồi mới nghe. Lúc này thì có từ vựng trong đầu rồi thì độ hiểu tăng cao, cũng như được nghe trong Podcast (Có ngữ cảnh) sẽ giúp khả năng nhớ từ vựng còn tăng cao hơn nữa. Đây là cách mình học, bạn có thể chọn cách mà bạn muốn học.
Một số trang Transcript:
Mấy trang dưới đây cần đăng nhập:
Hãy nghe chủ động nếu có thể¶
Bình thường mọi người hay nghe Podcast trong quá trình làm mấy việc khác kiểu như dọn nhà, nấu cơm hay gì đó. Cũng được, nhưng hiệu quả sẽ không cao bằng nghe chủ động (hay active listening).
Khi nghe chủ động, bạn sẽ tập trung hơn vào những gì bạn đang nghe và sẽ bắt được không ít cách dùng từ vựng, cách người ta nói về một thứ gì đó và vân vân.
Một cách mà mình gợi ý là nghe trên xe buýt, tàu điện hay gì đó (Nếu bạn lái xe thì tuyệt đối không nghe, tập trung lái xe cho an toàn), khi ngồi trên xe buýt thì có làm gì đâu, chỉ có ngồi yên và xe sẽ đưa bạn đến điểm dừng bạn cần xuống nên bạn có thể tập trung được vào việc nghe Podcast.